İş Artışı ve İş Eksilişi

Anahtar teslimi götürü bedel sözleşmelerde, proje kapsamında yer verilen işler için iş artışı yapılabilir mi?


...… işine ait fiili fiziki denetim sonucunu gösteren tespit tutanağının 1 inci maddesinde belirtildiği üzere yemekhane binasıyken misafirhane binası olarak kullanılmak üzere tadilat gören binanın zemin katının giriş holü ve depo kısmında sıva ve boya imalatının ve hazırlık kısmında asma tavan ile tavan arasında kalan 50 cmlik kısımda duvar fayans kaplama imalatının eksik yapılmasına rağmen hakediş anılan iş kalemlerinin tamamı yapılmış gibi düzenlenip yükleniciye ödenmiştir. İhale dokümanı uyarınca yapılması gereken söz konusu imalatların eksik yapılması nedeniyle kamu zararı oluşmuştur. Kamu zararına neden olan eksik imalatın bedelinin yüklenicinin hakedişinden kesilmesi, savunmada belirtildiğinin aksine pursantaj hesabını etkilememektedir. Savunma ekinde sunulan Yüksek Fen Kurulu Kararı ise, işe ait uygulama projesi ve mahal listesinde yer almadığı halde pursantaj cetvelinde yer verilen imalat bedelinin sözleşme bedelinden düşülmemesi ile ilgi olup, konu ile ilgisi bulunmamaktadır. Bunun yanı sıra, tespit tutanağının 2 nci maddesinde belirtildiği üzere konaklama binası ve misafirhane binası çatı örtüsü yenileme imalatının iş artışı gerekçe raporunda gösterilenden daha fazla miktarda yapıldığı, ayrıca projeye ve mahal listesine dahil olan imalatların iş artışı kapsamında yükleniciye yaptırıldığı ve iş artışı gerekçe raporunda yer almadığı halde iş artış eksiliş imalat raporunda 3 cm kalınlığında renkli mermer levha ile parapet yapılması imalatının hesaba dahil edildiği ve buna göre ödeme yapıldığı anlaşılmıştır. Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 4 üncü maddesinde belirtildiği üzere anahtar teslimi götürü bedel; uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak, işin tamamı için yüklenicinin teklif ettiği toplam bedel üzerinden yapılan sözleşmeyi ifade eder. Bu nedenle yüklenicinin sözleşme kapsamında yapması gereken imalatlar için iş artışı ile ayrıca ödeme yapılması ve iş artışı gerekçe raporuna uygun olmayan imalatlar yapılması da kamu zararına neden olmuştur. Bu nedenle, ... işinde eksik yapılan imalatlar bulunması, anahtar teslimi götürü bedele dahil olan imalatlar için iş artışı kapsamında ödeme yapılması ve iş artışı gerekçe raporunda yer almayan imalat için de iş artışı kapsamında ödeme yapılması suretiyle oluşan …. kamu zararının sorumlularına ödettirilmesi gerekmekte ise de bu tutar …. tarih ve …. sayılı muhasebe işlem fişi ile tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına, oy birliğiyle,... Yılı: 2016 Dairesi: 1 Karar No: 10673 İlam No: 34 Tutanak Tarihi: 12.12.2017




İş artışı gerekçe raporunda yer almayan kalemler iş artışına konu edilebilir mi?


...… işine ait fiili fiziki denetim sonucunu gösteren tespit tutanağının 1 inci maddesinde belirtildiği üzere yemekhane binasıyken misafirhane binası olarak kullanılmak üzere tadilat gören binanın zemin katının giriş holü ve depo kısmında sıva ve boya imalatının ve hazırlık kısmında asma tavan ile tavan arasında kalan 50 cmlik kısımda duvar fayans kaplama imalatının eksik yapılmasına rağmen hakediş anılan iş kalemlerinin tamamı yapılmış gibi düzenlenip yükleniciye ödenmiştir. İhale dokümanı uyarınca yapılması gereken söz konusu imalatların eksik yapılması nedeniyle kamu zararı oluşmuştur. Kamu zararına neden olan eksik imalatın bedelinin yüklenicinin hakedişinden kesilmesi, savunmada belirtildiğinin aksine pursantaj hesabını etkilememektedir. Savunma ekinde sunulan Yüksek Fen Kurulu Kararı ise, işe ait uygulama projesi ve mahal listesinde yer almadığı halde pursantaj cetvelinde yer verilen imalat bedelinin sözleşme bedelinden düşülmemesi ile ilgi olup, konu ile ilgisi bulunmamaktadır. Bunun yanı sıra, tespit tutanağının 2 nci maddesinde belirtildiği üzere konaklama binası ve misafirhane binası çatı örtüsü yenileme imalatının iş artışı gerekçe raporunda gösterilenden daha fazla miktarda yapıldığı, ayrıca projeye ve mahal listesine dahil olan imalatların iş artışı kapsamında yükleniciye yaptırıldığı ve iş artışı gerekçe raporunda yer almadığı halde iş artış eksiliş imalat raporunda 3 cm kalınlığında renkli mermer levha ile parapet yapılması imalatının hesaba dahil edildiği ve buna göre ödeme yapıldığı anlaşılmıştır. Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 4 üncü maddesinde belirtildiği üzere anahtar teslimi götürü bedel; uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak, işin tamamı için yüklenicinin teklif ettiği toplam bedel üzerinden yapılan sözleşmeyi ifade eder. Bu nedenle yüklenicinin sözleşme kapsamında yapması gereken imalatlar için iş artışı ile ayrıca ödeme yapılması ve iş artışı gerekçe raporuna uygun olmayan imalatlar yapılması da kamu zararına neden olmuştur. Bu nedenle, ... işinde eksik yapılan imalatlar bulunması, anahtar teslimi götürü bedele dahil olan imalatlar için iş artışı kapsamında ödeme yapılması ve iş artışı gerekçe raporunda yer almayan imalat için de iş artışı kapsamında ödeme yapılması suretiyle oluşan …. kamu zararının sorumlularına ödettirilmesi gerekmekte ise de bu tutar …. tarih ve …. sayılı muhasebe işlem fişi ile tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına, oy birliğiyle,... Yılı: 2016 Dairesi: 1 Karar No: 10673 İlam No: 34 Tutanak Tarihi: 12.12.2017




Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde yer alan ancak projede yer almayan maliyet kalemleri mukayeseli keşif artışı yapılarak projeye eklenebilir mi?


Öncelikle söz konusu iş anahtar teslimi götürü bedel olarak ihale edilmiştir. Anahtar teslimi götürü bedel sözleşmelerde yüklenici, uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak işin tamamı için teklif vermekte olup; imalatların gerçekleştirilmesinde ve bedellerinin ödenmesinde uygulama projeleri ile mahal listelerinin esas olduğu bilinen bir husustur.

Bu minvalde, isteklilerin, gizliliği olan yaklaşık maliyete dayalı olarak tekliflerini hazırlamalarının mümkün olmayacağı; bu nedenle, yaklaşık maliyetteki imalatlardan sorumlu tutulamayacakları veya keşif artışı talebinde bulunamayacakları, anahtar teslimi götürü bedel sözleşmelerde yaklaşık maliyet cetvelinin veya ilerleme yüzdelerinin (pursantaj oranlarının), işin yapılmasına veya isteklilerin teklif bedeli tespitine ilişkin bir dayanak niteliğinde olmadığı hususları açıktır.

Dolayısıyla, yaklaşık maliyette ve pursantaj listesinde yer alan (çimento ile yapılacağı ile belirtilen) bazı imalat kalemlerinin projesinde belirtilen imalatlarla aynı olmaması (horasan harcı ile yapılmış olması) mukayeseli keşif artışı yapılması için gerekçe olarak gösterilemez. Çünkü, işin ihale dokümanının eki niteliğindeki proje müellifi talimatında ve bir akademisyen mimar tarafından düzenlenen restorasyon raporunda çimento kullanılmayacağı ve horasan ya da kireç harcı kullanılarak imalatların yapılacağı açıkça hüküm altına alınmış olup; bu durum, ihale öncesinde tüm istekliler tarafından bilinmektedir. İhaleyi kazanan yüklenici de teklif verme aşamasında söz konusu durumu görerek teklifini belirlemiştir. Bu bağlamda, vakıflara ait restorasyon işlerinde horasan harcı içeren pozların uzunca bir süredir kullanıldığı da göz önüne alınacak olduğunda; çimento içermeyen pozların 2011 yılında Eski Eser Birim Fiyatlarına dahil edildiğinden söz etmek de mümkün görülmemektedir.

Nitekim, ilam maddesinin kamu zararı tablosunda yer alan azaltılan (pursantaj listesinden çıkarılan) ve artırılan (pursantaj listesinden çıkarılanların yerlerine eklenen) imalat kalemlerine bakıldığında tek farkın da; çimento rayiçlerinin çıkarılarak yerlerine horasan harcı konulması olduğu açıkça görülmektedir.
Ancak, burada dikkati çeken bir diğer husus; azaltılan imalat kalemleri ile artırılan imalat kalemlerinin tutarlarının aynı olmamasıdır. Bu durumda, tazmin hükmünün temel gerekçesi doğru olmasına karşın, tutarının doğru olup olmadığı konusunda tereddüt hasıl olmaktadır. Yılı: 2011 Dairesi: 7 Dosya No: 40658 Tutanak No: 43614 Tutanak Tarihi: 8.11.2017





Söğütözü Mahallesi, 2177. Sokak

No: 10/B, Via Twins Plaza

Kat : 20 133 - 134

Çankaya / ANKARA